NGƯỜI ĐỌC: BÀI HỌC VỀ SỰ THA THỨ & DŨNG CẢM

của Hânn Nguyễn
2367 views

The Reader – Past cannot be changed.

 

Reviewer: Chiêu Dương

Book: The Reader – Người Đọc

Author: Bernhard Schlink


      Ta có bản án cho nước Nhật ở Rừng Na-uy (Noruwei no mori hay Norwegan wood), có sự phê phán lãng mạn cho nước Mỹ về giấc mơ Mỹ không thực qua Đại gia Gatsby (The Greatest Gatsby) và ta có cả Người đọc (The Reader) như một bản án tử cho tội ác mà nước Đức phải gánh chịu trong thời kì Đức quốc xã gây ra ở Thế chiến thứ II.

Tìm đọc thêm tại đây:

  • Rừng Na-uy: Tuổi trẻ nghiệt ngã.

  • Đại gia Gatsby: Giấc mộng lộng lẫy chóng tàn.


       “Người Đọc” vẽ nên khung cảnh ảm đạm nhưng đầy hi vọng trong thời kì mà chẳng ai quan tâm tới xúc cảm của một con người nhỏ bé; họ quan tâm tới chiến tranh nhiều hơn: thứ đem lại hậu quả khốc liệt, sự chết chóc, lòng thù hận và hơn cả là đau đớn. Thế giới có câu chuyện của thế giới, còn câu chuyện của mỗi cá nhân chúng ta dường như chỉ là một hạt cát bay đi không đáng để nói tới.

        Nhưng có ai nói cho bạn biết chưa? Rằng bể lớn chiến tranh gây ra vết nứt giữa các thế hệ, gây ra khác biệt trong nhận thức của mỗi thời kì và trên hết. Chúng ta hay những người ở thế hệ sau thiếu đi sự đồng cảm với người đi trước một mặt bởi sự thiếu hụt về tình thương, sự quan tâm về tinh thần và hơn hết là thể chế chính trị với những người từng ở trong chiến tranh.

       Phim nhắc nhiều định kiến của thế hệ trẻ Đức với thế hệ cũ, những người sống và làm việc theo chế độ cũ nhưng trong vị thế bắt buộc, cũng không còn sự lựa chọn nào khác: làm sao để tha thứ, để dung hòa mối quan hệ ấy sau sự đứt gãy của lòng tin, của chiến tranh, mất mát và đau thương.

        Lúc xem phim, cảm giác cái kết không khiến tôi rung động nhiều; nhưng khi được đọc truyện, mọi thứ lại khác: tâm lý nhân vật được diễn tả hết sức chân thật, sống động & mâu thuẫn nhưng hợp lí đến từng chi tiết. Cái kết lại quá sức bất ngờ và khiến tôi đau đớn dù đã được xem phim trước. Phải nói rằng tôi không tránh khỏi đau lòng, thật sự rất đau lòng, vì lần đầu tiên tôi nhận ra: Yêu thương không đồng nghĩa với sự thấu cảm và tha thứ.

  “Để yêu thương, ta cần nhiều hơn tình yêu. Để tha thứ, ta lại cần rất nhiều lòng dũng cảm.”

         Có thể lắm, ở độ tuổi 16, tôi đã từng là một Michael bỗng dưng oà khóc giữa ngày trời mưa tầm tã rồi lăn ra ốm. Thật may mắn, mà cũng chỉ có thể là như thế – tình yêu cả đời cậu – Hannah, đã cho cậu một cái ôm và nói: không sao. Tôi giả chăng, những con người, không phải, bất kì ai trong chúng ta đều cô đơn như thế và ta luôn rõ ràng: sinh ra với tình thương của cha mẹ, nhưng cái chết và đau đớn lại chỉ đón đợi mình ta.

Người đọc – The Reader

The Reader

Người đọc – giá 52k tại Tiki, cuốn sách khá mỏng tuy nhiên lại có võ :))


        Có những cảnh rất trần (trụi) trong mối quan hệ lạ lùng và đầy cấm kị ấy nhưng khẳng định không dung tục và chúng tạo thành kết cấu phim hoàn chỉnh. Tôi nghĩ, phần xác thịt, nơi ta tò mò về những cung bậc diệu kỳ của tình dục, được tác giả lột tả hết sức tự nhiên, bản năng và hoàn toàn rất con người. Có ai trong số chúng ta nghĩ rằng, việc làm tình, ngoài thỏa mãn dục tính trong ta, còn là nơi chữa lành, gắn kết hai số phận và đem tới sâu thẳm trong ta sự an ủi ấm áp khác ngoài kia?


         Nhưng, nhìn vào mạch truyện, ta hiểu rõ: sự cố chấp của Hannah đã làm Michael đau lòng. Cô từ chối được cho Michael dựa dẫm nhiều hơn, từ chối để Michael rõ về nỗi mặc cảm sâu bên trong mình. Tôi chỉ thấy day dứt, về cái đớn hèn không dám đối diện của Michael với Hannah, cái ranh giới của thế hệ đã đẩy cả hai đến bước đường ấy. Biết để trách ai?

        Lúc ấy, tôi nhận ra tác giả đem nỗi đau ấy gán với tội lỗi mà chiến tranh đem lại, không chỉ một, mà rất nhiều tội lỗi là hậu quả do chiến tranh để lại đã dồn ép con người đến con đường cùng.

        Khi càng đọc về những dòng cuối, tôi như bị trôi đi trong mạch truyện. Tôi cứ ngỡ, rằng họ sẽ ổn, sẽ lại trở về bên nhau. Nhưng rồi, ai trong hai người họ, cũng chứa đầy những nỗi niềm riêng của những năm tháng thiếu vắng nhau không trọn vẹn mãi mãi về sau, chỉ vì họ đã chọn. Họ phải chọn: giữa lòng dũng cảm với khao khát được nói ra, rằng họ cần được yêu thương nhường nào với sự thật ngăn cách của tội ác chiến tranh trong 2 thế hệ.

        Trong xuyên suốt truyện, chỉ có 1 lần Michael hỏi Hannah em có yêu anh không, Hannah nói có – để rồi cả một chặng đường đời sau này, họ sống với tiếng yêu của mùa hè năm đó. Ngược lại, tôi cũng dằn lòng biết mấy, khi thấy Hannah, một người với lòng tự trọng cao ngất, kiên nhẫn nghe từng cuốn băng thu âm mà Michael đọc sách cho bà. Tôi hẳn tưởng tượng ra được hình ảnh Hannah chăm chú dò từng chữ để học và nắn nót học viết từng dòng cho Michael.

        Cay đắng thay, Michael không bao giờ đáp lời. Và đó là dấu hiệu đầu tiên, cho kết thúc của câu chuyện dài hơn chục năm. Từ khi Michael chỉ là một cậu học trò, đến khi cậu có gia đình, ly thân, và có con gái ngoài 20. Tôi biết nói gì hơn, ngoài chực cầu nguyện cho họ? Nhưng kết truyện không phải do tôi định đoạt.

Người Đọc

        Điều gì phải tới thì sẽ tới.

        Tôi không muốn nhắc đến nhiều trong bài viết của mình về việc hai thế hệ, sự trừng phạt, khoảng cách hay bất kì thứ gì khác ở phần cuối. Bạn có quyền chọn đọc “Người đọc” như một quyển sách giải trí về mối quan hệ cấm kỵ hay giải tỏa sự cô đơn, học cách dũng cảm hơn mà không nhất thiết phải bận tâm tới vấn đề quốc gia, chiến tranh hay đại loại thế.

      “Người đọc” là những gì tinh tế nhất, mẫn cảm nhất lẩn khuất sâu trong mỗi tâm hồn đơn độc của chúng ta. Là nơi bản năng con người bộc lộ rõ ràng nhất sau tất thảy: sự tự ti, lòng tự trọng, sự đớn hèn, nỗi khao khát thầm kín,…
      Quan trọng nhất, ta đối diện với chúng, như thế nào; ta vượt qua chúng như thế nào: bởi thời gian không thể lấy lại được, quá khứ không thể thay đổi được, chúng ta chỉ có thể tha thứ cho mọi điều và cố hết sức ở hiện tại mà thôi.

Viết bình luận tại đây

* By using this form you agree with the storage and handling of your data by this website.

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're fine with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More